Wonen en zorg: bouw a.u.b. wel de goede woningen !

Wonen en zorg: bouw a.u.b. wel de goede woningen !

Het onderwerp wonen/zorg blijft mij boeien. De afgelopen tijd heb ik mij verdiept in de vraag naar nieuwe woningen voor de doelgroep die aangewezen is op een (min of meer) aangepaste of aan te passen woning. Voor mij is de hoofdconclusie dat er, op wijk/buurtniveau, goed onderzoek gedaan moet worden naar de behoefte op langere termijn. Op dit moment wordt er op vele plekken veel (bij)gebouwd in het duurdere woningsegment. Logisch, daar is een achterstand in te halen. Daarnaast zien we de minister roepen dat corporatiewoningen niet meer zo groot moeten zijn. Klopt dit wel en lopen we niet het risico dat op plekken straks leegstand gaat ontstaan? Hiervoor moeten corporaties en gemeenten uit hun comfortzone komen en echt de samenwerking gaan opzoeken.

Waar hebben we het over?

Het is duidelijk dat het beter gaat met Nederland. De economie groeit en de meeste groepen huishoudens gaan er op vooruit. De troonrede van afgelopen dinsdag had het daar ook over. Dat is uiteraard goed nieuws. Er worden, met name door particuliere ontwikkelaars, weer veel nieuwe woningen gebouwd en in de steden neemt het aantal sociale (huur)woningen af. Op zich een trend die past bij een groeiende economie.

Het blijkt echter dat de bouw van deze woningen niet altijd even goed is afgestemd op de behoefte op de langere termijn. Dat is nodig, omdat woningen er minimaal 100 jaar blijven staan en de behoefte best goed in beeld kan worden gebracht. Zo voorkom je onnodige kapitaalvernietiging op termijn.

Met name voor de middeninkomens, de senioren niet zijnde de doelgroep van de verpleeghuizen en de zogenaamde bijzondere aandachtsgroepen zouden wel eens in de knel kunnen komen. Er wordt niet goed gekeken naar de ontwikkeling van deze groepen op de langere termijn. Dat betekent dat zij straks of aangewezen zijn om te blijven wonen in hun huur – of koopwoning of naar andere wijken/gemeenten moeten verhuizen. Ik pleit er dan ook voor om op wijkniveau deze ontwikkelingen goed in beeld te brengen en van passende beleidsmaatregelen te voorzien.

Veel oude gebouwen worden momenteel door gemeenten aan projectontwikkelaars verkocht en veel woningbouw is niet afgestemd op de specifieke vraag van deze genoemde doelgroepen. Ik vind dat een gemiste kansen! Zeker als ook de minister van Wonen onlangs zei dat de corporaties, bij uitstek de huisvester van de genoemde doelgroepen, vrijwel uitsluitend nog maar kleine(re) woningen moesten bouwen in verband met de betaalbaarheid, worden mijn zorgen niet echt kleiner. Segregatie binnen gemeenten ligt dan op de loer.

Wat te doen ?

Als eerste moet de vraag van de specifieke doelgroepen (senioren met geringe zorgvraag; lagere middeninkomens, bijzondere aandachtsgroepen e.d.) per wijk/gebied goed in beeld gebracht worden. Kijk dan ook goed welke woningbouwplannen er per wijk/gebied zijn, breng de beschikbare zorgvoorzieningen in beeld en bespreek het resultaat met alle belanghouders. Alleen op deze manier krijg je in beeld welke ontwikkelingen gewenst zijn. Uiteraard moet dan ook bekend zijn/worden welke wensen/profielen deze doelgroepen hebben om de transformatieopgave goed te kunnen bepalen.

Dit lijkt op een gewone herijking van het portefeuillebeleid van een corporatie. Dat is het niet. Deze exercitie gaat verder en brengt met name ook de behoefte van huidige eigen woning bezitters in beeld. De woningen van deze huishoudens komen de komende tijd steeds vaker in de verkoop en willen we deze huishoudens voor de wijk en de sociale samenhang behouden dan moet er passend aanbod komen. Dat aanbod ligt niet (alleen) in het (middel)dure segment.

Er ligt dus een kans voor gemeenten, zorginstellingen en corporaties om goede invulling te geven aan het in beeld brengen van de woningbehoefte van specifieke doelgroepen op de langere termijn. Op deze manier voorkom je onnodige leegstand van woningen en wordt de transformatieopgave voor wijken/gebieden ook nog eens beter betaalbaar. Dat vergt creatief (mee)denken over elkaars grenzen heen en zorgt voor een nieuw evenwicht in de wijken en buurten die ook nog eens leefbaar blijven. Hierbij spelen corporaties een cruciale rol.

Dus:

De woningmarkt is weer booming op dit moment. Met name in de grotere steden rijzen de prijzen de pan uit en wordt veel bijgebouwd in het (middel)dure koopsegment. Sommige doelgroepen worden hierbij wel (eens) vergeten. Het betreft dan met name de senioren met een geringe zorgvraag, de lagere middeninkomens en de bijzondere aandachtsgroepen. Voorkomen moet worden dat deze mensen geen kant meer op kunnen en min of meer gedwongen worden in bepaalde gebieden hun nieuwe huisvestingsvraag te realiseren. Breng de behoefte van deze groepen goed in beeld en kijk dan, ook per wijk/gebied, wat er aan nieuwe plannen nodig is. Met name de samenwerking tussen gemeenten, zorginstellingen en corporaties is hierbij van groot belang.

Standaardoplossingen zijn er niet. Maatwerk om dit voor elkaar te krijgen blijft natuurlijk nodig! Ik geef hier graag op een constructieve, creatieve en praktische wijze invulling aan samen met u en de betrokken belanghouders bij dit, uitdagend blijvende, beleidsveld.

 

Henk Gravesteijn

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.